Önemli Güvenlik Talimatları

• Alanla ilgili kontroller

  Yanıcı soğutucular içeren sistemlerde çalışmaya başlamadan önce yanma riskinin en aza indirildiğinden emin olmak için güvenlik kontrolleri yapılması gerekir. Soğutma sistemlerinin onarımı için, sistemde çalışma yapmaya başlamadan önce şu önlemlere uyulmalıdır.

• Çalışma prosedürü

  Çalışma gerçekleştirilirken yanıcı gaz veya buhar mevcut olma riskini en aza indirmek için çalışma, kontrollü bir prosedür altında yapılmalıdır.

• Genel çalışma alanı

  Tüm bakım personeli ve yerel alanda çalışan diğer kişiler, gerçekleştirilen işin niteliği hakkında bilgilendirilmelidir. Kapalı alanlarda çalışma yapmaktan kaçınılmalıdır. Çalışma alanı çevresindeki alan ayrı bir bölüm haline getirilmelidir. Yanıcı maddelerin kontrolü ile, alan içindeki koşulların güvenli hale getirildiğinden emin olunmalıdır.

• Soğutucu varlığına dair kontrol

  Teknisyenin potansiyel olarak yanıcı atmosferlerden haberdar olmasını sağlamak için çalışma öncesinde ve sırasında alan, uygun bir soğutucu akışkan dedektörü ile kontrol edilmelidir. Kullanılan kaçak tespit ekipmanının yanıcı soğutucularla kullanıma uygun olduğundan, yani kıvılcım çıkarmaz, yeterli sızdırmazlıkta veya kendinden emniyetli olduğundan emin olun.

• Yangın söndürücü bulunması

  Soğutma ekipmanında veya ilgili herhangi bir parçada sıcak çalışma yapılması gerekiyorsa uygun yangın söndürme ekipmanı hazır bulundurulmalıdır. Şarj alanının yanında kuru toz veya CO2 yangın söndürücü bulundurun.

• Tutuşma kaynağı olmaması

  Bir soğutma sistemi ile ilgili, yanıcı soğutucu içeren veya içermiş olan herhangi bir borunun açığa çıkarılmasını içeren bir çalışma gerçekleştiren hiç kimse, yangın veya patlama riskine yol açabilecek şekilde herhangi bir tutuşma kaynağı kullanmamalıdır. Sigara içmek de dahil olmak üzere tüm olası tutuşma kaynakları, yanıcı soğutucunun çevreleyen alana salınma ihtimali olabilecek kurulum, onarım, sökme ve imha alanından yeterince uzakta tutulmalıdır. Çalışma başlamadan önce, yanıcı tehlikeler veya tutuşma riskleri olmadığından emin olmak için ekipmanın çevresindeki alan incelenmelidir. “Sigara İçilmez” tabelaları asılmalıdır.

• Havalandırılmış alan

  Sisteme girmeden veya herhangi bir sıcak çalışma yapmadan önce alanın dışarı açık olduğundan veya yeterince havalandırıldığından emin olun. Çalışmanın yapıldığı süre boyunca bir dereceye kadar havalandırma devam etmelidir. Havalandırma, açığa çıkan soğutucuyu güvenli şekilde dağıtmalı ve tercihen harici olarak atmosfere atmalıdır.

• Soğutma ekipmanı kontrolleri

  Elektrikli bileşenlerin değiştirilmesi durumunda bu bileşenler amacına uygun ve doğru teknik özellikte olmalıdır. Üreticinin bakım ve servis yönergelerine daima uyulmalıdır. Şüphe duyulması halinde yardım için üreticinin teknik departmanına danışın.

  Yanıcı soğutucuların kullanıldığı kurulumlarda şu kontroller yapılmalıdır:

  • Gerçek soğutucu şarjının, soğutucu içeren parçaların kurulu olduğu odanın büyüklüğüne uygun olması.

  • Havalandırma makinelerinin ve çıkışların yeterli düzeyde çalıştığı ve bir tıkanıklık olmadığı.

  • Dolaylı bir soğutma devresi kullanılıyorsa ikincil devrenin, soğutucu bulunup bulunmadığı açısından kontrol edilmesi.

  • Ekipman işaretlemelerinin görünür ve okunaklı olmaya devam etmesi. Okunaklı olmayan işaretlemeler ve tabelalar düzeltilmelidir.

  • Soğutma borusunun veya bileşenlerinin, soğutucu içeren bileşenleri aşındırabilecek herhangi bir maddeye maruz kalmasının olası olmadığı bir konumda kurulu olması (bileşenler aşınmaya karşı kendiliğinden dirençli malzemelerden üretilmemişse ya da aşınmaya karşı uygun şekilde korunmuyorsa).

• Elektrikli cihaz kontrolleri

  Elektrikli bileşenlerle ilgili onarım ve bakım işlemleri, başlangıç aşaması güvenlik kontrollerini ve bileşen inceleme prosedürlerini içermelidir. Güvenliği tehlikeye atabilecek bir arıza bulunması halinde, bu arıza tatmin edici şekilde giderilene kadar devreye hiçbir elektrik kaynağı bağlanmamalıdır. Arıza hemen giderilemiyorsa ancak çalışmaya devam etmek gerekiyorsa, uygun bir geçici çözüm kullanılmalıdır. Bu durum, tüm tarafların bilgi sahibi olması için ekipmanın sahibine bildirilmelidir.

  Başlangıç aşaması güvenlik kontrolleri şunları içermelidir:

  • Kondansatörlerin deşarj edilmiş olması: kıvılcımlanma olasılığını önlemek için bu işlem güvenli şekilde yapılmalıdır.

  • Sistemin şarj edilmesi, geri kazanımı ya da tasfiyesi sırasında hiçbir canlı elektrikli bileşenin ve kabloların açıkta olmaması.

  • Toprak bağlantısının sürekliliği.

• Kapalı bileşenlerin onarımı

  Kapalı bileşenlerin onarımı sırasında, sızdırmaz kapaklar vb. sökülmeden önce tüm elektrik kaynakların, üzerinde çalışılan ekipman ile bağlantısı kesilmelidir.

  Servis işlemi sırasında ekipmana elektrik beslemesi yapılması kesinlikle gerekliyse, potansiyel olarak tehlikeli bir durum hakkında uyarmak için en kritik noktaya, sürekli olarak çalışan bir kaçak tespit sistemi yerleştirilmelidir.

  Elektrikli bileşenler üzerinde çalışırken, muhafazanın, koruma seviyesi etkilenecek şekilde değiştirilmediğinden emin olmak için aşağıdakilere özellikle dikkat edilmelidir.

  Bu noktalar arasında kabloların hasar görmesi, aşırı sayıda bağlantı, orijinal spesifikasyonlara göre yapılmamış terminaller, contaların hasar görmesi, rakorların yanlış takılması vb. yer almaktadır.

  Cihazın güvenli şekilde monte edildiğinden emin olun.

  Contaların veya sızdırmazlık malzemelerinin, artık yanıcı atmosferlerin girişini önleme amacına hizmet etmeyecek şekilde bozulmadığından emin olun.

  Yedek parçalar üreticinin spesifikasyonlarına uygun olmalıdır.

• Kendinden emniyetli bileşenlerin onarımı

  Kullanılan ekipman için izin verilen gerilimi ve akımı aşmayacağından emin olmadan, devreye kalıcı endüktif veya kapasitans yükleri uygulamayın.

  Yanıcı bir atmosferin varlığında canlı iken üzerinde çalışılabilecek tek bileşen tipi, kendinden emniyetli bileşenlerdir.

  Test cihazı doğru değerde olmalıdır.

  Bileşenleri yalnızca üretici tarafından belirtilen parçalarla değiştirin.

  Diğer parçalar, kaçak nedeniyle atmosferdeki soğutucunun tutuşmasına neden olabilir.

• Kablolamanın Kontrolü

  Kablolar; aşınma, korozyon, aşırı basınç, titreşim, keskin kenarlar veya diğer olumsuz çevresel etkilere maruz kalmamalıdır. Kontrol sırasında kompresörler veya fanlar gibi kaynaklardan dolayı meydana gelen eskime veya sürekli titreşimin etkileri de dikkate alınmalıdır.

• Yanıcı soğutucuların tespiti

  Soğutucu kaçaklarının aranması veya tespit edilmesinde hiçbir koşul altında potansiyel tutuşma kaynakları kullanılmamalıdır. Halid meşale (veya çıplak alev kullanan başka herhangi bir dedektör) kullanılmamalıdır.

• Kaçak tespit yöntemleri

  Yanıcı soğutucu içeren sistemler için aşağıdaki kaçak tespit yöntemleri kabul edilebilir bulunmaktadır.

  Yanıcı soğutucuları tespit etmek için elektronik kaçak dedektörleri kullanılmalıdır, ancak hassasiyet yeterli olmayabilir veya yeniden kalibrasyon gerekebilir. (Algılama ekipmanı soğutucu içermeyen bir alanda kalibre edilmelidir.) Dedektörün potansiyel bir tutuşma kaynağı olmadığından ve kullanılan soğutucu için uygun olduğundan emin olun. Kaçak tespit ekipmanı soğutucunun LFL'sinin bir yüzdesine ayarlanmalı, kullanılan soğutucuya göre kalibre edilmeli ve uygun gaz yüzdesi (maksimum %25) onaylanmalıdır.

  Kaçak tespit sıvıları çoğu soğutucuyla kullanıma uygundur, ancak klor soğutucuyla reaksiyona girerek bakır boru tesisatını aşındırabileceği için klor içeren deterjanların kullanımından kaçınılmalıdır.

  Bir kaçaktan şüpheleniliyorsa tüm çıplak alevler ortadan kaldırılmalı/söndürülmelidir. Sert lehimleme gerektiren bir soğutucu kaçağı tespit edilirse tüm soğutucu sistemden geri kazanılmalı veya sistemin kaçaktan uzak bir bölümünde (kapatma valfleri aracılığıyla) izole edilmelidir. Ardından, oksijensiz azot (OFN) hem sert lehimleme işleminden önce hem de bu işlem sırasında sistemden temizlenmelidir.

• Giderme ve tahliye

  Onarım yapmak için veya başka herhangi bir amaçla soğutucu devresine girerken olağan prosedürler kullanılmalıdır. Ancak yanıcılık söz konusu olduğundan en iyi uygulamanın izlenmesi önemlidir. Şu prosedüre uyulmalıdır:

  • Soğutucuyu giderin

  • Devreyi asal gazla temizleyin

  • Tahliye edin

  • Asal gazla tekrar temizleyin

  • Keserek veya sert lehimleme ile devreyi açın.

  Soğutucu şarjı, doğru geri kazanım silindirlerine geri alınmalıdır. Ünitenin güvenli hale getirilmesi için sistem OFN ile "yıkanmalıdır". Bu işlemin birkaç kez tekrarlanması gerekebilir. Bu işlem için basınçlı hava veya oksijen kullanılmamalıdır. Yıkama işlemi, sistemdeki vakumun OFN ile bozulması, çalışma basıncına ulaşılana kadar doldurulması, ardından atmosfere tahliye edilmesi ve son olarak tekrar vakumlanmasıyla gerçekleştirilmelidir. Bu işlem, sistemde hiç soğutucu kalmayana kadar tekrarlanmalıdır. Son OFN şarjı kullanıldığında, çalışma yapılabilmesi için sistem atmosfer basıncına kadar tahliye edilmelidir. Boru tesisatında sert lehimleme çalışmaları yapılacaksa bu işlem kesinlikle şarttır. Vakum pompası çıkışının hiçbir tutuşma kaynağına yakın olmadığından ve havalandırma bulunduğundan emin olun.

• Şarj etme prosedürleri

  Klasik şarj etme prosedürlerinin yanı sıra şu gerekliliklere uyulmalıdır.

  • Şarj ekipmanı kullanılırken farklı soğutucuların kontaminasyonunun meydana gelmediğinden emin olun. İçlerinde bulunan soğutucu miktarını en aza indirmek için hortumlar veya hatlar mümkün olduğunca kısa olmalıdır.

  • Silindirler dik tutulmalıdır.

  • Soğutma sistemine soğutucu şarj etmeden önce sisteminin topraklanmış olduğundan emin olun.

  • Şarj işlemi tamamlandığında sistemi etiketleyin (etiketli değilse).

  • Soğutma sisteminin aşırı doldurulmamasına azami özen gösterilmelidir. Sistem yeniden şarj edilmeden önce OFN ile basınç testine tabi tutulmalıdır. Sistem, şarj işlemi tamamlandıktan sonra ancak işletmeye alınmadan önce sızıntı testine tabi tutulmalıdır. Sahadan ayrılmadan önce bir takip amaçlı bir sızıntı testi yapılmalıdır.

• Servisten çıkarma

  Bu prosedür yerine getirilmeden önce teknisyenin ekipmanı ve tüm detaylarını tamamen biliyor olması çok önemlidir. Tüm soğutucuların güvenli şekilde geri kazanılması, iyi bir uygulama olarak tavsiye edilir. İşlem gerçekleştirilmeden önce, geri kazanılan soğutucunun yeniden kullanımı öncesinde analiz gerekebilmesi ihtimali nedeniyle bir yağ ve soğutucu numunesi alınmalıdır. Göreve başlanmadan önce elektrik enerjisinin hazır olması şarttır.

  a) Ekipmanı ve nasıl çalıştığını öğrenin.

  b) Sistemi elektriksel olarak izole edin.

  c) Prosedüre başlamadan önce şunları kontrol edin:

  • gerekirse, soğutucu silindirlerini taşımak için mekanik taşıma ekipmanının mevcut olması;

  • tüm kişisel koruyucu ekipmanın hazır ve doğru şekilde kullanılıyor olması;

  • geri kazanım sürecinin, yetkin bir kişi tarafından sürekli olarak denetlenmesi;

  • geri kazanım ekipmanının ve silindirlerin, geçerli standartlara uygun olması.

  d) Mümkünse soğutma sistemini pompalayarak tahliye edin.

  e) Vakum mümkün değilse, soğutucunun sistemin çeşitli kısımlarından giderilebilmesi için manifold yapın.

  f) Geri kazanım gerçekleşmeden önce silindirin teraziye yerleştirildiğinden emin olun.

  g) Geri kazanım makinesini çalıştırın ve üreticinin talimatlarına göre kullanın.

  h) Silindirleri aşırı doldurmayın. (En fazla %80 hacimde sıvı dolumu).

  i) Geçici olarak bile olsa silindirin maksimum çalışma basıncını aşmayın.

  j) Silindirler doğru şekilde doldurulup işlem tamamlandığında, silindirlerin ve ekipmanın sahadan derhal kaldırıldığından ve ekipmandaki tüm izolasyon vanalarının kapatıldığından emin olun.

  k) Geri kazanılan soğutucu, temizlenip kontrol edilmeden başka bir soğutma sistemine şarj edilmemelidir.

• Etiketleme

  Ekipman, devreden çıkarılmış ve soğutucunun boşaltılmış olduğunu belirtecek şekilde etiketlenmelidir. Etikete tarih atılmalı ve imzalanmalıdır. Ekipman üzerinde, ekipmanın yanıcı soğutucu içerdiğini belirten etiketlerin bulunduğundan emin olun

• Geri kazanım

  Servis işlemi veya hizmet dışı bırakma amacıyla bir sistemden soğutucu çıkarılırken, tüm soğutucuların güvenli şekilde çıkarılması iyi bir uygulama olarak tavsiye edilir.

  Silindirlere soğutucu aktarırken yalnızca uygun soğutucu geri kazanım silindirlerinin kullanıldığından emin olun. Toplam sistem şarjını tutmak için doğru sayıda silindirin mevcut olduğundan emin olun. Kullanılacak tüm silindirler geri kazanılan soğutucu için belirlenmiş ve bu soğutucu için etiketlenmiş olmalıdır (yani soğutucunun geri kazanımı için özel silindirler). Silindirler, basınç emniyet valfi ve ilgili kapatma valfleri iyi çalışır durumda olacak şekilde eksiksiz olmalıdır. Boş geri kazanım silindirleri tahliye edilir ve mümkünse geri kazanım gerçekleşmeden önce soğutulur. Geri kazanım ekipmanı, eldeki ekipmanla ilgili bir dizi talimatla birlikte iyi çalışır durumda olmalı ve yanıcı soğutucuların geri kazanımı için uygun olmalıdır. Buna ek olarak, kalibre edilmiş bir dizi terazi mevcut ve iyi çalışır durumda olmalıdır. Hortumlar sızdırmaz bağlantı kesme kaplinleriyle birlikte eksiksiz ve iyi durumda olmalıdır. Geri kazanım makinesini kullanmadan önce tatmin edici şekilde çalışır durumda olduğunu, bakımının düzgün şekilde yapılmış olduğunu ve bir soğutucu salınımı durumunda tutuşmayı önlemek için ilgili tüm elektrikli bileşenlerin yalıtılmış olduğunu kontrol edin. Şüphe duyulması halinde üreticiye danışın. Geri kazanılan soğutucu doğru geri kazanım silindirinde soğutucu tedarikçisine iade edilmeli ve ilgili Atık Transfer Notu düzenlenmelidir. Soğutucuları geri kazanım üniteleri içinde, özellikle de silindirlerde karıştırmayın. Kompresörlerin veya kompresör yağlarının çıkarılması gerekiyorsa, yanıcı soğutucunun yağlama maddesi içinde kalmadığından emin olmak için bunların kabul edilebilir bir seviyeye kadar tahliye edildiklerinden emin olun. Tahliye işlemi kompresörü tedarikçilere iade etmeden önce gerçekleştirilmelidir. Bu işlemi hızlandırmak için yalnızca kompresör gövdesine elektrikli ısıtma uygulanmalıdır. Bir sistemden yağ boşaltıldığında, bu işlem güvenli şekilde gerçekleştirilmelidir.